علوم زمـــــــــین || زمینی [نقطه] آی آر

سازند شمشک (زغال دار)

 سازند شمشک به مجموعه رسوبات زغال دار البرز اتلاق شده است که شامل مجموعه ای از ماسه سنگ‌، سیلتستون‌، شیل و کلیستون است و می توان آن را به عنوان مولاس سلسله کوه های سیمرین پیشین دانست که بین پلاتفرم توران و ایران ـ افغانستان به وجود آمده است.

در مقطع تیپ این سازند ضخامت 1027 متر بوده و از نظر لیتولوژی شامل چهار بخش به شرح زیر است:

1  ماسه سنگ زیرین به ضخامت 76 متر‌، شامل تناوبی از ماسه سنگ های دانه ریز تا دانه متوسط همراه با لایه های نازک شیل و شیل زغالی با بقایای گیاهی

2 زغال دار زیرین به ضخامت 333 متر‌، شامل رسوبات سیلتی ـ رسی و دارای عدسی ها و لایه های زغالی بسیار همراه با بقایای گیاهی

3 ماسه سنگ بالایی به ضخامت 531 متر‌، شامل ماسه سنگ دانه متوسط و ساب گریواک ها‌، سیلتستون های میکادار، شیل آمونیت دار همراه با فسیل های دو کفه ای، مرجان‌، کرینوئید و آثار گیاهی

4 زغال دار بالایی به ضخامت 78 متر‌، اساساً شامل شیل رسی که در بخش زیرین آن رگه های زغال سنگی قابل توجهی دیده می شود ولی در بخش فوقانی بیشتر سیلتستون مارنی و شیل های مارنی همراه با آثار گیاهی است.

نام سازند شمشک از دهکده و معدن شمشک در شمال شرق تهران گرفته شده و سن آن به زمان رتو – لیاس مربوط است.

سازند شمشک در البرز به 6 بخش تقسیم می شودکه عبارتند از :

 1- اکراسر  2- لـله بند   3 – کلاریس   4 – آلاشت  5 – انن  6- دنسریت

سن زغال های ایران از تریاس فوقانی تا ژوراسیک تحتانی تشخیص داده شده که به طور دقیق این سن در البرز از رسین (آخرین اشکوب تریاس فوقانی) تا ژوراسیک تحتانی محاسبه شده است.